kompost

Konpòs sé ki sa ?

An konpòs sé an fimié moun ka fè, o pli vit (ka pran oliron 3 mwa pou ni an bon konpòs) ki ka pòté bon manjé ba piébwa-a.
An bon konpòstè (achté an magazen oben ou fè wou menm) pou ni trou oben fant anlè koté’y pou lè pasé, an kouvèti pou i pa wè ni solèy, ni lapli.

Ki pli bon koté pou mété konpòstè-a ?
Mété konpòstè-a adan an kwen jaden-an, pou i pa wè ni lapli, ni solèy, ni van.

Konpòs-la ka fèt épi lapo tout lapo sa ki sòti latjuizin, fèy, zèb (sa ki pa ni ni flè, ni grenn), zékal zé krazé, kaka bèf épi dòt ankò. Pa janmen mété lèrèstan chou adan. Pou ni an bon konpòs, i ni féyaj ki ni anpil lazòt adan’y épi dòt ki ni anpil karbòn. Sé an bon balans lazòt-la épi Karbòn-la ki ka ba’w an bon kondision pou ni an bon konpòs.
Balans-tala ka fasilité lavi sé baktéri-a ki nésésè pou konpòs-la travay.
Ritienn bien, ki lè konpòs-la ka fèrmanté i ka vini cho. Chalè-tala ka tjwé tout mové mikròb.

Tou sa ki vèr, ni anpil lazòt  adan’y :
Pwa dou, pwa dangòl, pwa tann, fèy yanm, zèb lanmè épi dòt ankò…

Tousa ki brin, ni anpil karbòn adan’y :
Lapousiè branch bwa, son bwa, fèy sèk.

VALÈ KOMPOST-LA
I ka fimié tè-a, ka anrichi’y.
Lè i mélanjé épi latè ki ni larjil adan, i ka rann tè-a pli léjè é i ka pèrmèt tè-a respiré pli bien.
I ka anpéché tè-a dézèskèlèté kòy, é ka anpéché tè-a dépéri.
I ka anpéché sé mové mikròb-la viv kòyo.
É ka riba sé baktéri-a bon fòs pou nouri tè-a.
I ka bat tè-a anpil vè tè.

RETOUR